P90X-Türkiye’de ne zamandır “soda dosyası”nı açmak istiyorduk, kısmet bugüneymiÅŸ… Ä°yi mi, kötü mü? Faydalı mı, zararlı mı?
Öncelikle baÅŸlamadan hemen belirtelim, burada irdeleyeceÄŸimiz “sade soda”lardır ve her türlü “meyveli soda” bu tartışmanın dışındadır! Çünkü açık ve net; meyveli sodalar ZARARLI. İçerdikleri (gereksiz) ÅŸeker sebebiyle, düşmanı olduÄŸunuz (olmanız gereken!) koladan çok da farkları yok.
Åžimdi gelelim sade sodalara… Hatta, sanırız öncesinde soda ile maden-suyunun farkına da deÄŸinmek lazım. Ãœlkemizde “maden suyu” ve “soda” çoÄŸu zaman eÅŸ anlamlı kullanılsa da, bu doÄŸru deÄŸil. Öncelikle bu tanımlamaları doÄŸru yapmak gerekiyor.
Maden suyu; yeraltı sularından elde edilmiş, içerisinde çözünmüş mineral tuzları, elementler ve gaz içeren sulara verilen isimdir. Mineralli suları diğer sulardan ayıran özellik, kaynağından elde edildiği anda doğal olarak mineraller içermesidir.
Soda ise, içilebilir nitelikteki herhangi bir (normal) suya, sonradan karbondioksit ve bikarbonat eklenmesi ile elde edilir.
Dolayısıyla, asıl tüketilmesi önerilen “doÄŸal maden suları”dır ve soda ile karıştırmamak için, ürünün üzerindeki etiketi incelemek önemlidir. Åžimdi bu ayrımın da altını çizdikten sonra, bu konudaki bilgi birikimine güvendiÄŸimiz Uzman Diyetisyen Işın Sayın‘ın soda hakkındaki görüşlerine yer verelim.
Soda tansiyonu yükseltir
Ä°nsan vücudu oksijeni almaya, karbondioksiti atmaya programlıdır. Hücre içinde enerjinin yakılması, dinamizm, zihinsel fonksiyonlar gibi birçok iÅŸin yolunda gitmesi, kandaki oksijen oranıyla iliÅŸkilidir. Ä°deal olarak kanda yeterli oranda oksijen ve mümkün olduÄŸunca az karbondioksit bulunması istenir. Tüm gazlı içeceklerde olduÄŸu gibi sodada da karbondioksit oranı yüksektir. Sonradan karbondioksit katkısı olmadan kaynağında ÅŸiÅŸelenmiÅŸ doÄŸal maden suları tabii ki daha tercih sebebidir. Ama yine de mineraller çoÄŸunlukla karbonat, sülfat ve bunun gibi tuzlar içerirler. Bunlar tuz tadı vermeyen tuzlardır. Tıpkı tatlı tat vermemesine raÄŸmen, kan ÅŸekerini yükseltebilen pilav, patates gibi… Tuz tadı vermeyen mineral tuzları da tansiyonu yükseltebilmektedir.
Zayıflamak için soda içmek yanlış
Tuz içeren sodaları sık sık içmek, ödemi kronikleÅŸtirebilir. Bu durumda, vücutta yaÄŸların yakılması dolaylı olarak yavaÅŸlar. Çünkü; vücutta ödem varsa, böbreklere ulaÅŸan su azalır. Ä°drarın rengi koyulaşır, kokusu ağırlaşır. Böbrekten tamamı atılamayan toksinler; böbreÄŸe uzanan kılcal damarlar yoluyla kana geri emilir. Vücutta yeniden dolaşıma katılır. KaraciÄŸer bu kanda dolaÅŸan toksik maddelerle ilgilenmek zorunda kalır ve onları etkisiz hale getirmeye çalışır. Bu kez, diÄŸer iÅŸi olan yaÄŸları yakmayı yavaÅŸlatır. Ödem varken, karaciÄŸer düzenli olarak yaÄŸ yakmak yerine, detoks iÅŸiyle meÅŸgul olduÄŸundan, yaÄŸ yakımında beklenen yanıt gelmeyebilir.Â
Yemek sonrası sodanın bir faydası yok
Hızlı yemek yediÄŸimizde hava yutarız. Midedeki bu gaz birikiminin üzerine sodanın gazı eklendiÄŸinde, mevcut gazı çıkarmak kolaylaşır ve mekanik bir rahatlama meydana gelir. Oysa sodanın bileÅŸiminde sindirim enzimi yoktur. Sadece midedeki gazdan kaynaklanan gerginliÄŸi atmaya yardımcı olmuÅŸtur. Takip eden saatlerde içerdiÄŸi tuzların oluÅŸturacağı ödem de cabasıdır.Â
Günde 2 sodadan fazlası böbrekte taş oluşumuna yol açabilir
Minerallerin vücuda sürekli soda ile yüklenmesi sonucunda, yani günde 2 ve daha fazla soda içilmesi halinde, bazı minerallerin birikimi zararlı bile olabilmektedir. ÖrneÄŸin; flor birikimi florozis denilen durumla sonuçlanır, diÅŸler sararır. Kalsiyum birikimi böbrekte taÅŸ oluÅŸumuna yol açabilir.Â
Ä°ÅŸte tüm bu bilgiler çerçevesinde, bizim çıkardığımız sonuç basit. HerÅŸeyde olduÄŸu gibi sodada da… Azı karar, fazlası zarar!
Hocam peki detoks çayları, onlar hakkında düşünceleriniz neler?
Genel olarak “Detoks”a inanıyorum ama detoks çaylarına deÄŸil! Bu tip çayların popüler olmasının sebebi, ilk kullanıldığı dönemde tartıda geçici bir kilo kaybı yaÅŸatması. Ama asıl olan o kilo kaybının sadece su kaybı olması ve neredeyse ardından hemen geri alınması. Yoksa herkes detoks çayı içer fit gezerdi :-)
Anladım teşekkürler,bu konuyla ilgili değil ama sormak istediğim bir husus daha var :kuru meyvelerin pek de yararlı olmadığını geçenlerde yazınızdan öğrendik,peki donmuş meyveler hakkında ne düşünüyorsunuz(mesela superfreshin donmuş çilek,vişne franbuazı vs.)?
EÄŸer soÄŸuk taşıma zinciri kırılmamışsa, ki büyük markalar ve marketler bu konuda gerçekten hassastır, donmuÅŸ meyveler hakkında olumlu düşünüyorum. Çünkü genel kanı, donmamış olan meyvelerin, olması gerektiÄŸinden biraz daha “ham” toplandığı (nakliye sürecinde dayanıklılığı arttırma adına) ama dondurulacak meyvelerin ise “tam zamanında” toplanarak dondurulduÄŸu yönünde.
Hocam yine güzel bir yazı olmuş. Benim çıkardığım, sodadan uzak durmalı ama günde 1 belki 2 maden suyu içmeli. Peki sizin marka olarak bir tercihiniz var mıdır, merak ettim?
Aslında var. Ben aldığım zaman sadece “Beypazarı” markasını alıyorum. Åžimdi üşenmedim, mutfaÄŸa gidip üzerindeki etikete baktım :-) Zaten hiçbir yerinde “soda” yazmıyor. “DoÄŸal zengin mineralli su” ve “doÄŸal maden suyu” yazıyor.